Czy świat zmierza do lepszego czy do
gorszego? W wizji, którą prezentuje nam Robert Foryś w powieści
„Sztejer. Kroniki Torunium” zagładę przeżyły raczej kanalie. Świat po
apokalipsie nie maluje się w pięknych barwach. Powiedziałabym, że
paruje niczym hałda śmieci na wysypisku. Przetrwać w nim mogą
prawdziwi twardziele. Czy ty dał(a)byś sobie radę?
W książce, która wpisuje się w nurt
postapo, możemy wyróżnić dwa główne wątki –
kryminalny i przygodowy. Pierwszy z nich nazwijmy zbrodnią w
zamtuzie. Na miejsce zdarzenia przybywa posestor Quelen Żmijka. Nie
może zamieść sprawy pod dywan, bo okazuje się, że ofiara jest
wysoko postawiona. Kobieta obawia się, że zaangażowanie przyniesie
jej więcej wrogów niż zysku, ale, korzystając z pomocy zaufanych
ludzi, stara się dociec prawdy. W tym samym czasie do Torunium
zbliża się ekipa Carli Morati, a w niej niepokorny Vincent Sztejer.
Chyba szykuje się rozróba.
To wszystko dzieje się w szaroburym
świecie. Pełnym występku, pychy i chciwości. Wędrujemy po
miejscach, gdzie zaatakować nas może nie tylko pospolity
rzezimieszek, ale nawet groźny mutant. Rewolucja nie przyniosła
ulgi uciśnionym. Mam raczej wrażenie, że zepchnęła ludzi w
średniowieczne mroki.
To co szczególnie podobało mi się w
tej powieści to lekkość i humor. Autor zręcznie wplata w fabułę
elementy otaczającego nas świata.”Sztejer. Kroniki Torunium” nie jest satyrą,
chociaż ma w niektórych momentach prześmiewczy charakter.
Czytelnik nie powinien mieć problemu z wyłapaniem tych smaczków i
mam nadzieję, że będzie dobrze się bawił. Ja bardzo lubię takie
spojrzenie, na codzienność z dystansu, do momentu, kiedy autor nie
jest zbyt nachalny. Robert Foryś nie jest. Mogę się spokojnie
śmiać bez poczucia, że ktoś narzuca mi swój sposób myślenia.
Muszę przytoczyć moje dwa ulubione
fragmenty. Jeden to kiedy odkopano toruński pomnik Mikołaja
Kopernika. Człowiek myśli sobie: „Posag, jak posąg. Stoi na
Rynku –dobre, charakterystyczne miejsce do umawiania się ze
znajomymi. Nic specjalnego.” Za to mieszkańcy
postapokaliptycznego Torunium widzą go inaczej. Jako miejsce
składania krwawych ofiar. Uśmiałam się co niemiara, mając w
pamięci, że jeszcze niedawno jadłam z dzieckiem na owych ławach
do odprawiania rzekomych rytuałowy frytki.
Drugi fragment, który rozbawił mnie
do łez, to legenda o demonie zwanym Gender: „ Diabeł był to
okrutny, z wyglądu ni chłop, ni baba, ni pies, ni wydra. O zgrozo,
płcie i przynależne im obowiązki w kotle piekielnym mieszał,
tworząc nowego człowieka i wmawiając ludziom, że nieważne jest,
jakim się urodziłeś, lecz jakim się czujesz. Młodzików w kiecki
przebierał, a dziewczętom w portkach zalecał chodzić. Białogłowom
kadził w głowach i mącił, że równe są mężom (…).”
itd. itp. O zgrozo, czyż nie?
„Sztejer. Kroniki Torunium” może wydawać się męską
książką. Panie, które się tam pojawiają to w większości
kurtyzany, chociaż nie możemy zapomnieć o Carli i Żmijce, a te są
całkiem fajnymi silnymi kobiecymi postaciami. Pomimo, że wspomniane
bohaterki trudnią się innym fachem nie mogą opędzić się od
pożądliwych spojrzeń i aluzji. W moich oczach owa rozpusta i
przedmiotowe potraktowanie płci pięknej w książce podkreśla
obłudę świata z powieści, bo obok niego pojawiają się religijne
aluzje. A – w teorii – te dwie rzeczy nie powinny iść w parze.
Na koniec napiszę o tym, co mi się
nie spodobało. Robert Foryś przedstawia przeszłość czy też
elementy wykreowanego świata w formie wspomnieć postaci, legend
itp. Coś na zasadzie – siada Franek oraz Janek i dyskutują: „A
pamiętasz jak stary Kazimierz musiał zmierzyć się z zarazą na
polu?” Doceniam to, że poza głównym nurtem akcji autor widzi jej
tło całościowo, jednak takie przerywniki ową akcję spowalniają,
a mnie wręcz z niej wytrącają.
Podsumowując, „Sztejer. Kroniki Torunium” to lekka
fantastyka w klimacie postapo. Znajdziemy w niej przygodę, wątek
kryminalny i dużo humorystycznych akcentów. Jest to jedna z tych
niezobowiązujących powieści, które pozwalają czytelnikowi się
odmóżdżyć i to w pozytywnym znaczeniu tego słowa.